ยกแขนไม่ขึ้น ปวดไหล่ นครปฐมยกไม่ขึ้นเพราะเจ็บ หรือยกไม่ขึ้นเพราะไม่มีแรง คนละเรื่องกัน

ยกแขนไม่ขึ้นเป็นอาการ ไม่ใช่ชื่อโรค ต้นเหตุที่พบบ่อยได้แก่ เอ็นข้อไหล่อักเสบหรือฉีกขาด ภาวะเอ็นเสียดสีใต้ปุ่มกระดูกไหล่ หินปูนเกาะเอ็นไหล่ ภาวะไหล่ติด ข้อไหล่เสื่อม และปัญหาจากกระดูกคอหรือเส้นประสาทที่ร้าวมาที่ไหล่และแขน แต่ละต้นเหตุมีแนวทางดูแลต่างกัน จึงต้องตรวจแยกให้ได้ก่อนว่าเป็นกลุ่มไหน

ยกไม่ขึ้นโดยที่ไม่ปวดมาก มักชี้ไปที่ปัญหาด้านกำลัง ไม่ใช่ด้านความเจ็บ กลุ่มนี้ต้องนึกถึงเอ็นข้อไหล่ฉีกขาดที่ทำให้แรงยกหายไป และปัญหาของเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อรอบไหล่ เช่น รากประสาทคอถูกกดทับ หรือเส้นประสาทบริเวณไหล่บาดเจ็บ อาการอ่อนแรงที่ไม่มีความเจ็บนำมาก่อนควรได้รับการตรวจโดยแพทย์เฉพาะทาง ไม่ควรรอดูอาการเอง

แยกคร่าว ๆ ได้จากขอบเขตของอาการ ปัญหาที่ตัวข้อไหล่มักปวดอยู่รอบหัวไหล่ถึงต้นแขนด้านนอก และปวดมากขึ้นเมื่อขยับแขนในบางท่า ส่วนปัญหาจากกระดูกคอมักร้าวเลยข้อศอกลงไปถึงมือ มีอาการชาหรือเสียวแปลบตามแนวเส้นประสาท และอาจเปลี่ยนไปตามท่าของคอมากกว่าตามท่าของแขน ทั้งสองอย่างเกิดพร้อมกันได้ จึงต้องตรวจร่างกายทั้งคอและไหล่

ไม่แนะนำให้หยุดขยับสนิท เพราะข้อไหล่ที่ไม่ได้เคลื่อนไหวเลยมีโอกาสยึดติดมากขึ้น สิ่งที่ควรทำคือหลีกเลี่ยงเฉพาะท่าที่กระตุ้นอาการชัดเจน เช่น การยกของหนักเหนือศีรษะหรือการเอื้อมไปด้านหลังแรง ๆ แล้วยังคงขยับแขนในช่วงที่ไม่เจ็บตามปกติ ระหว่างนี้ควรให้แพทย์ประเมินว่าเอ็นเสียหายมากน้อยแค่ไหน เพื่อกำหนดขอบเขตการใช้งานที่ปลอดภัย

ในแง่ของโรคข้อไหล่ ข้างที่ใช้งานถนัดมักเกิดปัญหาเอ็นอักเสบหรือเอ็นเสื่อมได้มากกว่า เพราะรับภาระซ้ำ ๆ แต่มีข้อควรระวังหนึ่งอย่าง คือ อาการปวดไหล่หรือปวดต้นแขนซ้ายที่เกิดขึ้นเฉียบพลันพร้อมแน่นหน้าอก เหงื่อแตก หรือหายใจไม่อิ่ม ไม่ใช่เรื่องของข้อไหล่ และต้องไปโรงพยาบาลทันที

ปวดสะบักที่มาพร้อมกับยกแขนไม่ขึ้นพบได้จากสองทาง ทางแรกคือกล้ามเนื้อรอบสะบักทำงานหนักชดเชยเพราะไหล่ยกไม่ได้ตามปกติ ทางที่สองคือปัญหาจากกระดูกคอที่ส่งอาการมาลงที่สะบักและร้าวต่อไปที่แขน การตรวจจะดูทั้งการเคลื่อนไหวของสะบักขณะยกแขนและอาการทางเส้นประสาทประกอบกัน

บางกรณีที่เป็นการอักเสบเล็กน้อยจากการใช้งานเกิน อาการดีขึ้นเองได้ในหนึ่งถึงสองสัปดาห์เมื่อลดกิจกรรมที่กระตุ้น แต่ถ้ายกแขนได้น้อยลงเรื่อย ๆ ปวดจนตื่นกลางดึก มีอาการชาหรืออ่อนแรงร่วมด้วย หรือเป็นต่อเนื่องเกินสองถึงสามสัปดาห์ ไม่ควรรอต่อ เพราะบางภาวะยิ่งปล่อยยิ่งเสียองศาการเคลื่อนไหวและทางเลือกในการดูแลจะแคบลง ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละคนตามต้นเหตุและระยะของอาการ

เตรียมสามอย่าง หนึ่งคือไทม์ไลน์ของอาการ ว่าเริ่มวันไหน มีเหตุนำอะไรหรือไม่ และแย่ลงหรือคงที่ สองคือรายการยาหรืออาหารเสริมที่ใช้อยู่ รวมถึงฟิล์มเอกซเรย์หรือผลตรวจเดิมถ้ามี และสามคือใส่เสื้อที่ถอดแขนออกได้สะดวกเพื่อให้ตรวจไหล่ได้เต็มที่ ถ้าถ่ายคลิปตอนพยายามยกแขนมาด้วยจะช่วยให้เห็นภาพได้ชัดขึ้น