คุณอาจกำลังกินยาแก้ปวดชุดเดิมมาหลายเดือน ทายาหม่อง นวดแล้วดีอยู่สองวัน แล้วพอกลับไปนั่งขายของ ยกลัง หรือก้มถูบ้าน อาการก็กลับมาที่เดิมทุกครั้ง ปัญหาไม่ใช่ว่าคุณอดทนไม่พอ แต่คือยังไม่มีใครบอกคุณได้ว่า หลังของคุณปวดจาก กล้ามเนื้อ จาก ข้อต่อกระดูกสันหลัง หรือจากอย่างอื่นที่ไม่ใช่กระดูกเลย — สามอย่างนี้ดูแลกันคนละทาง
หมอกระดูกนครปฐม ดูแลผู้ที่มีอาการปวดหลังในจังหวัดนครปฐม ที่ เบนิต้าคลินิก นครปฐม คลินิกเวชกรรมบนถนนหลังพระ ตำบลพระปฐมเจดีย์ อำเภอเมืองนครปฐม ตรวจโดย รศ.นพ.ธนพล ชอบเป็นไทย (คุณหมออรรถ) อาจารย์แพทย์เฉพาะทางศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ ผู้ถือวุฒิบัตรเฉพาะทางกระดูกและข้อจากแพทยสภา
หน้านี้เขียนสำหรับ อาการปวดที่อยู่ในหลัง ไม่ลงขา เป็นหลัก คือปวดช่วงเอว ปวดหลังส่วนล่าง ปวดตรงกลางหลัง ปวดกระเบนเหน็บ ปวดข้างเดียว หรือตึงหลังจนก้มหลังไม่ได้เลย ถ้าอาการของคุณปวดแล้ว ร้าวลงสะโพกยาวลงน่องหรือปลายเท้าพร้อมอาการชา นั่นเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่เราแยกไว้ที่หน้า ปวดหลังร้าวลงขา โดยเฉพาะ
ข่าวดีคืออาการปวดหลังราว 85-90% จัดอยู่ในกลุ่ม ปวดหลังชนิดไม่จำเพาะ (Non-specific Low Back Pain) คือไม่ได้เกิดจากโรคร้ายแรง และตอบสนองดีต่อการดูแลที่ถูกทาง และคนไข้จำนวนมากที่เดินเข้ามาด้วยความเชื่อว่าตัวเองเป็น “กระดูกทับเส้น” จริง ๆ แล้วไม่ใช่ เพราะอาการกดทับเส้นประสาทมักมีอาการร้าวหรือชาลงขาชัดเจนร่วมด้วย ปวดที่อยู่ในหลังเฉย ๆ ส่วนใหญ่จึงเป็นเรื่องกล้ามเนื้อ ข้อต่อ และการใช้งานมากกว่า
ข่าวที่ต้องพูดตรง ๆ คือมีส่วนน้อยที่ซ่อนสาเหตุจำเพาะไว้ เช่น กระดูกสันหลังยุบจากภาวะกระดูกพรุน การติดเชื้อ เนื้องอก หรือกลุ่มข้ออักเสบของกระดูกสันหลัง และกลุ่มนี้ยิ่งรู้เร็วยิ่งดี การมาตรวจจึงไม่ใช่เพื่อ “หายามาแก้ปวด” แต่เพื่อ คัดกลุ่มให้ถูกก่อน แล้วค่อยเลือกวิธีดูแลที่ตรงกับสิ่งที่คุณเป็นจริง ๆ
นี่คือทางแยกที่ตัดสินว่าคุณควรได้รับการดูแลแบบไหน ถ้าเป็นกล้ามเนื้อแล้วไปดูแลแบบโครงสร้าง ก็เสียเวลาและเสียเงินเปล่า ถ้าเป็นโครงสร้างแล้วไปนวดคลายอย่างเดียว อาการก็จะวนกลับมาไม่จบ
| สังเกตจาก | มักเป็นกล้ามเนื้อและเนื้อเยื่ออ่อน | มักเป็นข้อต่อ / โครงสร้างกระดูกสันหลัง |
|---|---|---|
| ตำแหน่งที่ปวด | ปวดตื้น กระจายเป็นแถบกว้างสองข้างบั้นเอว ชี้จุดเป๊ะ ๆ ไม่ได้ | ปวดลึก ชี้ตำแหน่งได้ค่อนข้างเจาะจง มักอยู่ข้างเดียวหรือตรงกลางแนวกระดูก |
| กดแล้วเป็นอย่างไร | กดเจอจุดตึงแข็งเป็นลำ กดแล้วปวดร้าวตื้น ๆ กระจาย | กดตรงแนวกระดูกหรือข้างกระดูกแล้วเจ็บจี๊ดเฉพาะจุด |
| ท่าที่ทำให้แย่ลง | แย่ลงเวลาขยับและใช้งานทั่วไป ท่าไหนก็ได้ที่ใช้กล้ามเนื้อชุดนั้น | แย่ลงกับท่าใดท่าหนึ่งอย่างสม่ำเสมอ เช่น แอ่นหลังแล้วเจ็บขึ้นทุกครั้ง หรือก้มแล้วเจ็บขึ้นทุกครั้ง |
| พักแล้วดีขึ้นไหม | พักแล้วทุเลาชัดเจน เปลี่ยนท่าแล้วสบายขึ้น | พักช่วยได้บ้าง แต่พอกลับไปท่าเดิมก็กลับมาเท่าเดิมทุกครั้ง |
| อาการตอนเช้า | ตื่นมาตึง ๆ แต่ขยับสักพักก็คลายภายในไม่กี่นาที | ฝืดแข็งตอนเช้านานกว่า และมักฝืดอีกครั้งหลังนั่งนิ่งนาน ๆ |
| แนวโน้มเวลา | ส่วนใหญ่ดีขึ้นชัดภายใน 1-2 สัปดาห์ | ค่อย ๆ เป็นค่อย ๆ ไปหลายเดือน มีช่วงดีสลับช่วงกำเริบ |
มีอีกสองเบาะแสที่แพทย์ใช้บ่อยและคุณสังเกตเองได้ตั้งแต่อยู่บ้าน อย่างแรกคือ ทิศทางที่ทำให้เจ็บ ถ้าคุณแย่ลงเวลานั่งนานและเวลาก้ม แต่ดีขึ้นเวลายืนหรือเดิน กลุ่มนี้มักชี้ไปทางหมอนรองกระดูก แต่ถ้าตรงกันข้าม คือแย่ลงเวลายืนนาน เดินไกล หรือแอ่นหลัง แล้วดีขึ้นทันทีเมื่อได้นั่งลง กลุ่มนี้มักชี้ไปทางข้อต่อด้านหลังของกระดูกสันหลัง
อย่างที่สองคือ ลักษณะของความปวด ลองเลือกคำที่ตรงกับคุณที่สุดแล้วบอกหมอ — ปวดตื้อ ๆ ปวดเมื่อย มักมาจากกล้ามเนื้อที่ทำงานหนักเกิน ปวดหน่วง ๆ เวลายืนนาน มักมาจากกล้ามเนื้อหรือข้อต่ออักเสบ ส่วน ปวดแปลบเหมือนไฟช็อต หรือปวดแล้วชาซ่าน มักเกี่ยวกับเส้นประสาท และ ปวดจนสะดุ้งตื่นกลางดึกทั้งที่ไม่ได้ขยับ เป็นลักษณะที่ต้องตรวจเพิ่มเสมอ
เวลาคุณเล่าอาการ ลองบอกให้ละเอียดกว่าคำว่า “ปวดหลัง” เพราะตำแหน่งที่ปวด เป็นข้อมูลชิ้นแรกที่ช่วยแคบทางเลือกให้แพทย์ได้มากที่สุด
ตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุด อยู่ระหว่างแนวชายโครงล่างกับแนวสะโพก เป็นบริเวณที่รับน้ำหนักและรับแรงบิดมากที่สุดของกระดูกสันหลัง มักสัมพันธ์กับการก้มยกของ นั่งค่อมนาน หรือยืนแอ่นหลังทั้งวัน คนที่ค้นคำว่า ปวดหลังช่วงเอว หรือ ปวดหลังส่วนล่าง เกือบทั้งหมดหมายถึงบริเวณนี้
ปวดตึงบริเวณบ่า สะบัก และหลังช่วงบน พบมากในคนที่นั่งจ้องจอ ขับรถนาน หรือก้มดูมือถือเป็นชั่วโมง กลุ่มนี้มักมาพร้อมอาการปวดคอบ่าไหล่ และมักตอบสนองดีต่อการปรับท่าทางร่วมกับการฟื้นฟูกล้ามเนื้อ แต่ถ้าปวดจนหายใจลึกแล้วเจ็บ ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม
ถ้าเจ็บเวลากดลงตรงแนวกระดูกพอดี โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ ผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุน หรือผู้ที่เพิ่งลื่นล้มนั่งก้นกระแทก เป็นตำแหน่งที่แพทย์จะระวังเรื่อง กระดูกสันหลังยุบ เป็นพิเศษ อาการแบบนี้ไม่ควรรอดูเอง เพราะมักต้องอาศัยภาพถ่ายรังสีช่วยยืนยัน
ปวดข้างเดียวพบได้บ่อยจากการใช้งานไม่สมดุล เช่น สะพายของข้างเดิมทุกวัน อุ้มลูกข้างเดิม หรือบิดตัวไปหยิบของทางเดิมซ้ำ ๆ แต่ปวดข้างเดียวที่ลามลงมาถึงบั้นเอวด้านข้างร่วมกับปัสสาวะผิดปกติ ต้องแยกเรื่องไตและทางเดินปัสสาวะออกไปก่อน
หนึ่งในคำถามที่คนนครปฐมพิมพ์ถาม Google บ่อยมากคือ “ปวดหลังแบบนี้เป็นโรคไตหรือเปล่า” เป็นคำถามที่ดี เพราะอวัยวะในช่องท้องและอุ้งเชิงกรานหลายอย่างส่งความปวดมาที่หลังได้จริง และการแยกให้ออกตั้งแต่ต้นช่วยไม่ให้คุณเสียเวลาไปนวดคลายกล้ามเนื้อทั้งที่ต้นเหตุอยู่คนละที่
ความปวดจากไตมักอยู่ที่บั้นเอวค่อนไปด้านข้าง ใต้ชายโครง ไม่ใช่กลางหลัง ลักษณะเด่นคือ ไม่เปลี่ยนไปตามท่าทาง คือนอนก็ปวด นั่งก็ปวด ขยับแล้วไม่ได้แย่ลงชัดเจนแบบปวดกล้ามเนื้อ และมักมาพร้อมสัญญาณอื่น เช่น ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะบ่อย ปัสสาวะขุ่นหรือมีเลือดปน มีไข้หนาวสั่น หรือปวดบิดเป็นพัก ๆ รุนแรงจนอยู่ไม่สุขในกรณีนิ่ว ถ้าอาการของคุณเข้าชุดนี้ ควรไปตรวจทางอายุรกรรมหรือระบบทางเดินปัสสาวะ
คำค้นอย่าง “ปวดหลังช่วงเอว ผู้หญิง” มีคนค้นหลายพันครั้งต่อเดือน และส่วนหนึ่งของกลุ่มนี้ ไม่ได้เป็นเรื่องกระดูกสันหลัง แต่เป็นความปวดที่ส่งต่อมาจากอุ้งเชิงกราน ข้อสังเกตคือความปวดมักสัมพันธ์กับ รอบเดือน มาพร้อม อาการหน่วงท้องน้อย หรือมาพร้อมตกขาวผิดปกติ ถ้าอาการวนตามรอบเดือนทุกเดือน การไปตรวจทางนรีเวชจะให้คำตอบเร็วกว่าการมาตรวจกระดูก
ตับอ่อน ถุงน้ำดี แผลในกระเพาะอาหาร และหลอดเลือดใหญ่ในช่องท้อง ล้วนส่งความปวดทะลุมาที่หลังได้ ลักษณะที่ควรเอะใจคือ ปวดหลังที่มาพร้อมอาการทางท้องชัดเจน เช่น ท้องอืดแน่นตลอด คลื่นไส้อาเจียน ปวดสัมพันธ์กับมื้ออาหาร หรือปวดแบบทะลุจากท้องไปหลังพร้อมกัน อาการชุดนี้ไม่ควรรักษาแบบปวดกล้ามเนื้อ
คนไข้ปวดหลังที่เดินเข้ามาที่คลินิกในเมืองนครปฐม แทบทุกคนมีท่าประจำวันที่เป็นตัวจุดชนวน ลองอ่านดูว่าคุณอยู่ในกลุ่มไหน เพราะแผนดูแลจะได้ผลก็ต่อเมื่อแก้ที่ท่าทำงานจริงด้วย
กลุ่มที่มักเรียกกันว่า ออฟฟิศซินโดรม ตัวปัญหาไม่ใช่ “เก้าอี้ไม่ดี” หรือ “นั่งผิดท่า” อย่างที่เชื่อกัน แต่คือการอยู่ท่าเดิมนานโดยไม่ขยับ งานวิจัยในพนักงานออฟฟิศคนไทยพบว่าการลุกพักสั้น ๆ บ่อย ๆ ลดโอกาสเกิด นั่งนานปวดหลัง ได้อย่างชัดเจน
คนขับรถส่งของ พนักงานคลังสินค้าย่านสามพราน อ้อมใหญ่ และกระทุ่มล้ม เจออาการ หลังยอก เฉียบพลันบ่อยที่สุด สิ่งที่มีผลจริงคือ ยกหนักแค่ไหน บ่อยแค่ไหน ของอยู่ห่างตัวเท่าไร และตอนนั้นล้าหรือใจลอยอยู่หรือเปล่า มากกว่าจะเป็นเรื่ององศาการย่อเข่าเพียงอย่างเดียว
แม่ค้าตลาดในเมืองนครปฐมและตลาดท่านา ต้องก้มหยิบของจากลังใต้แผง เงยขึ้นทอนเงิน แล้วก้มอีกรอบ วันละหลายร้อยครั้ง หลังจึงไม่เคยได้พักในท่ากลาง ๆ อาการมักเริ่มจากตึงตอนเย็น แล้วค่อยกลายเป็นปวดตั้งแต่เช้า
ย่านกำแพงแสน บางเลน ดอนตูม และนครชัยศรี งานเกษตรคือการก้มค้างท่าเดิมนาน สลับกับยกกระสอบและหิ้วถังน้ำ การสำรวจชาวนาไทยพบว่ามีคนเคยปวดหลังถึงราวสามในสี่คน กลุ่มนี้จึงมักมาตรวจช้าที่สุด เพราะคิดว่าปวดหลังเป็นเรื่องปกติของคนทำงาน จนกระทั่งวันที่ลุกจากที่นอนไม่ไหว
เบาะรถทำให้สะโพกต่ำกว่าเข่า หลังจึงงอค้างตลอดทาง บวกกับแรงสั่นสะเทือน ที่เพิ่มภาระให้หมอนรองกระดูก คนที่ขับเข้ากรุงเทพฯ ทุกวันจากนครปฐม มักมีอาการหนักที่สุดตอน ลงจากรถแล้วยืดตัวไม่ขึ้น
การยืนต่อเนื่องเกินวันละ 4 ชั่วโมงสัมพันธ์กับอาการปวดหลังชัดเจน และในคนที่ไวต่ออาการ ความปวดเริ่มก่อตัวได้ตั้งแต่ยืนไปราว 40 นาที สิ่งที่ช่วยได้จริงคือ แผ่นยางรองยืน ที่แผง มีที่วางเท้าเตี้ย ๆ ให้สลับยกขา และหาจังหวะนั่งพักสั้น ๆ ระหว่างวัน
อาการมาแบบไม่ทันตั้งตัว ก้มหยิบของแล้วเจ็บแปล๊บที่บั้นเอว ยืดตัวไม่ขึ้น เดินก้าวสั้น ๆ แบบต้องเอามือยันเอว นี่คือสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำในสองวันแรก
หาท่าที่เจ็บน้อยที่สุดก่อน หลายคนสบายขึ้นเมื่อนอนหงายชันเข่า หรือนอนตะแคงกอดหมอนข้างระหว่างขา อยู่ท่านั้นสัก 20-30 นาที แล้ว ลุกขยับสั้น ๆ อย่านอนแช่ทั้งวัน
หลายคนถูกสอนมาว่า “48 ชั่วโมงแรกต้องประคบเย็น” ซึ่งเป็นคำแนะนำสำหรับ การบาดเจ็บที่มีการฟกช้ำ ไม่ใช่ปวดหลังทั่วไป สำหรับปวดหลังเฉียบพลันที่ไม่ได้เกิดจากอุบัติเหตุ ความร้อนเป็นฝ่ายที่มีหลักฐานรองรับดีกว่า ครั้งละราว 15-20 นาที วันละหลายครั้ง หากต้องใช้ยาแก้ปวด ให้ใช้ตามที่เภสัชกรหรือแพทย์แนะนำ และอย่าหยุดยาประจำตัวเองโดยไม่ปรึกษา
งานวิจัยชี้ตรงกันว่าการนอนพักบนเตียงนาน ๆ ทำให้หายช้ากว่าการค่อย ๆ กลับไปเคลื่อนไหว เดินในบ้าน ลุกยืน เปลี่ยนอิริยาบถทุก 20-30 นาที แต่ยัง งดก้มยกของ งดบิดเอี้ยวตัว และงดนั่งงอตัวยาว ๆ
สิ่งที่ต้องดูไม่ใช่ว่าหายหรือยัง แต่คือ ทิศทาง ถ้าเจ็บน้อยลง ขยับได้มากขึ้นกว่าวันแรก แปลว่ากำลังไปถูกทาง ถ้าเท่าเดิมหรือแย่ลง หรือเริ่มมีอาการชาและอ่อนแรง ให้มาตรวจ อย่ารอครบสัปดาห์
แพทย์แบ่งอาการปวดหลังตามระยะเวลาเป็นสามช่วง เพราะแต่ละช่วงมีเป้าหมายการดูแลไม่เหมือนกัน และการรู้ว่าตัวเองอยู่ช่วงไหน ช่วยให้คุณตั้งความคาดหวังได้ถูก
สิ่งที่คนไข้มักไม่ถูกบอกคือ อาการปวดหลัง กลับมาเป็นซ้ำได้บ่อยมาก มีการติดตามพบว่าราวสองในสามของคนที่หายแล้วจะกลับมาปวดอีกภายในหนึ่งปี การกลับมาเป็นอีกจึงไม่ได้แปลว่ารักษาล้มเหลว แต่แปลว่าแผนระยะยาวต้องรวมเรื่องความแข็งแรงและท่าทางการทำงานเข้าไปด้วย ไม่ใช่แค่แก้ปวดเป็นครั้ง ๆ และข่าวดีคือ การออกกำลังกายร่วมกับการรู้วิธีดูแลตัวเอง เป็นวิธีเดียวที่พิสูจน์แล้วว่าลดการกลับมาเป็นซ้ำได้จริง
คำแนะนำเรื่องท่าทางบนอินเทอร์เน็ตมีเยอะมากจนสับสน ส่วนใหญ่พูดถึง “ท่าที่ถูกต้อง” ราวกับมีท่าเดียวในโลกที่ปลอดภัย ความจริงจากหลักฐานปัจจุบันตรงกันข้าม ตัวแปรที่สำคัญกว่าท่าคือระยะเวลาที่คุณค้างอยู่ในท่าเดิม
งานวิจัยในพนักงานออฟฟิศคนไทยเองพบว่า สิ่งที่ลดการเกิดปวดหลังได้มากที่สุด ไม่ใช่การเปลี่ยนเก้าอี้หรือการนั่งตัวตรงตลอดเวลา แต่คือ การลุกพักสั้น ๆ และขยับเปลี่ยนท่าบ่อย ๆ ตลอดวัน ครั้งละไม่กี่นาทีก็พอ
นี่คือจุดที่หลักฐานทางการแพทย์ขัดกับความเชื่อทั่วไปมากที่สุด การอบรม “ท่ายกของที่ถูกต้อง” เพียงอย่างเดียว ยังไม่เคยพิสูจน์ได้ว่าป้องกันอาการปวดหลังได้จริง สิ่งที่สัมพันธ์กับอาการปวดหลังอย่างชัดเจนคือ ปริมาณงานสะสม ต่างหาก คือยกหนักแค่ไหน ยกบ่อยแค่ไหน และก้มบิดตัวซ้ำ ๆ วันละกี่ร้อยครั้ง คำแนะนำด้านล่างจึงมีไว้เพื่อลดภาระ ไม่ใช่เพื่อให้คุณกลัวว่าก้มผิดองศาเดียวแล้วหลังจะพัง
คำถามที่เจอบ่อยที่สุดคือควรนอนที่นอนแข็งหรือนุ่ม หลักฐานเท่าที่มีชี้ไปทาง ที่นอนแน่นปานกลาง คือไม่ยวบจนสะโพกจมและไม่แข็งเป็นกระดาน ที่นอนที่แข็งเกินไปมักไม่ได้ช่วยและอาจทำให้ปวดมากขึ้นในบางคน ที่สำคัญกว่ายี่ห้อคือที่นอนต้องรองรับให้กระดูกสันหลังอยู่แนวเดียวกันตอนนอน
ถ้าให้เลือกคำแนะนำได้ข้อเดียวจากทั้งหน้านี้ เราจะเลือกข้อนี้ — การเดินสม่ำเสมอคือวิธีที่มีหลักฐานดีที่สุดในการกันไม่ให้อาการปวดหลังกลับมา การศึกษาที่ให้ผู้เคยปวดหลังเดินแบบค่อย ๆ เพิ่มระยะจนถึงประมาณ วันละ 30 นาที สัปดาห์ละ 5 วัน พบว่าช่วงเวลาที่อยู่ได้โดยไม่กลับมาปวดยาวขึ้นเกือบเท่าตัว เดินได้ทุกที่ ไม่ต้องมีอุปกรณ์ และเหมาะกับคนทุกวัย
ในระยะที่ยังปวดมาก ให้เริ่มจากเดินรอบสั้น ๆ หลายรอบต่อวันก่อน เมื่ออาการเริ่มทุเลาจึงค่อยเพิ่มการฝึกกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวและกล้ามเนื้อสะโพก ซึ่งเป็นตัวช่วยรับแรงแทนหลัง สิ่งที่เราย้ำกับคนไข้เสมอคือ ท่าบริหารที่เหมาะกับคนหนึ่ง อาจทำให้อีกคนแย่ลง เพราะบางคนดีขึ้นกับท่าแอ่นหลัง บางคนดีขึ้นกับท่าก้ม ควรให้แพทย์หรือนักกายภาพประเมินทิศทางก่อน แล้วค่อยเลือกชุดท่าที่ตรงกับอาการของคุณ และสิ่งที่สำคัญกว่าการเลือกท่าคือ ความสม่ำเสมอ ท่าที่ดีที่สุดคือท่าที่คุณทำได้จริงทุกวัน
อาการปวดหลังส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่มีบางชุดอาการที่ไม่ควรรอดูเอง และมีอีกชุดหนึ่งที่ต้องไปห้องฉุกเฉินในวันนั้นเลย
สิ่งที่คนไข้ปวดหลังกลัวที่สุดเวลาเดินเข้าคลินิก คือกลัวโดนขายคอร์ส และกลัวถูกเลี้ยงไข้ให้มาเรื่อย ๆ โดยไม่รู้ว่ากำลังรักษาอะไรอยู่ เราจึงใช้เวลาส่วนใหญ่ของการมาครั้งแรกไปกับการ หาคำตอบ ไม่ใช่การเสนอแพ็กเกจ คุณจะได้ยินว่าเราคิดว่าคุณเป็นอะไร เพราะเห็นอะไรจากการตรวจ และถ้าอาการของคุณควรไปตรวจแผนกอื่นก่อน เราจะบอกตรง ๆ
ปวดมานานเท่าไร เริ่มจากอะไร ท่าไหนแย่ลง ท่าไหนดีขึ้น ปวดกลางคืนไหม มีอาการชาไหม และมีสัญญาณอันตรายข้อไหนบ้าง
ดูองศาการก้ม แอ่น เอียง และเอี้ยว เพื่อหาว่าทิศทางไหนกระตุ้นอาการ ซึ่งเป็นเบาะแสสำคัญว่าปัญหาอยู่ที่โครงสร้างส่วนใด
คลำแนวกระดูก ข้อต่อ และกล้ามเนื้อรอบเอว ร่วมกับตรวจกำลังกล้ามเนื้อขา ความรู้สึก และรีเฟล็กซ์ เพื่อคัดกรองการกดทับเส้นประสาท
ไม่ใช่ทุกคนต้องเอกซเรย์หรือ MRI เพราะภาพหมอนรองกระดูกเสื่อมพบได้ในคนอายุ 50 ปีขึ้นไปมากกว่า 80% ทั้งที่ไม่มีอาการเลย แพทย์จะส่งตรวจเมื่อมีสัญญาณอันตราย มีอาการทางระบบประสาท หรืออาการไม่ดีขึ้นตามที่ควร
คุณจะได้ยินว่าน่าจะเป็นอะไร ทางเลือกมีอะไรบ้าง ต้องใช้เวลาประมาณเท่าไร และจะวัดผลกันอย่างไร ก่อนตัดสินใจว่าจะทำหรือไม่ทำ
คัดมาจากรีวิวสาธารณะบน Google Maps ของเบนิต้าคลินิก นครปฐม แสดงเฉพาะเนื้อความ ไม่มีการเปิดเผยชื่อผู้เขียน ผลลัพธ์ของแต่ละคนแตกต่างกันไปตามอาการและระยะของโรค
ปวดหลัง มาฉีดยา ทำกายภาพดีมากๆครับ โล่งเลย จากที่ปวดหลังมากๆ
รีวิวบน Google Maps
คลินิกสะอาด ปลอดภัย มั่นใจได้เลยค่ะ คุณหมอเก่งมาก
รีวิวบน Google Maps
คได้รับการบริการดี และคุณหมอให้คำแนะนำและรักษาดี
รีวิวบน Google Maps
คุณหมอดูแลดีมาก น่ารักมากเลยค่ะ ให้คำแนะนำดีมาก
รีวิวบน Google Maps
เพิ่งรู้ว่า HIFU มันดีขนาดนี้ หน้าดูเด็กลงมาก
รีวิวบน Google Maps
ราว 85-90% ของอาการปวดหลังส่วนล่างเป็นอาการปวดชนิดไม่จำเพาะ คือมาจากกล้ามเนื้อ เอ็น พังผืด และข้อต่อเล็ก ๆ ของกระดูกสันหลัง ที่ถูกใช้งานเกินหรือค้างท่าเดิมนาน ที่พบรองลงมาคือความเสื่อมของหมอนรองกระดูก และข้อต่อกระดูกสันหลังตามอายุ ส่วนน้อยจริง ๆ ที่มาจากสาเหตุจำเพาะ เช่น กระดูกหักยุบจากภาวะกระดูกพรุน การติดเชื้อ เนื้องอก หรือกลุ่มโรคข้ออักเสบของกระดูกสันหลัง ส่วนอาการที่คนมักเรียกกันว่ากระดูกทับเส้น มักมีอาการร้าวหรือชาลงขาร่วมด้วย ไม่ใช่ปวดอยู่แค่ในหลัง การตรวจร่างกายโดยแพทย์เฉพาะทางช่วยแยกกลุ่มเหล่านี้ออกจากกันได้ตั้งแต่ครั้งแรก
อาการจากกล้ามเนื้อมักปวดตื้น ๆ เป็นบริเวณกว้าง กดแล้วเจอจุดตึงชัดเจน ปวดมากตอนขยับ ดีขึ้นเมื่อพักและเปลี่ยนท่า และมักดีขึ้นชัดใน 1-2 สัปดาห์ ส่วนอาการที่มาจากโครงสร้าง เช่น ข้อต่อกระดูกสันหลังหรือหมอนรองกระดูก มักปวดลึก ระบุตำแหน่งได้ค่อนข้างเจาะจง สัมพันธ์กับท่าทางเฉพาะอย่างชัดเจน เช่น แอ่นหลังแล้วเจ็บขึ้นหรือก้มแล้วเจ็บขึ้นเสมอ มีอาการฝืดตอนเช้า และไม่ค่อยดีขึ้นแม้พักหลายสัปดาห์ อย่างไรก็ตามทั้งสองแบบซ้อนทับกันได้ จึงต้องอาศัยการตรวจร่างกายเพื่อระบุ ไม่ควรสรุปเองจากความรู้สึก
หลักการปัจจุบันคือห้ามนอนนิ่งทั้งวัน ให้ขยับเท่าที่ไหว และกลับไปทำกิจวัตรเบา ๆ ให้เร็วที่สุดเท่าที่ความปวดยอมให้ทำ ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกให้หลีกเลี่ยงท่าที่กระตุ้นอาการ คือ ก้มยกของ บิดเอี้ยวตัว และนั่งงอตัวนาน เปลี่ยนอิริยาบถทุก 20-30 นาที ประคบด้วยความร้อนช่วยลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อในหลายราย ถ้าจำเป็นสามารถใช้ยาแก้ปวดพื้นฐานตามที่เภสัชกรหรือแพทย์แนะนำ และเมื่อครบ 48 ชั่วโมงแล้วอาการยังไม่ขยับดีขึ้นเลย หรือมีอาการชาและอ่อนแรง ควรมาให้แพทย์ตรวจ
ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ท่านั่งท่าใดท่าหนึ่งมากเท่ากับระยะเวลาที่อยู่ท่าเดิมโดยไม่ขยับ งานวิจัยในพนักงานออฟฟิศคนไทยพบว่าการลุกพักสั้น ๆ และขยับเปลี่ยนท่าบ่อย ๆ ลดการเกิดปวดหลังได้ชัดเจนกว่าการพยายามนั่งตัวตรงตลอดเวลา ให้ตั้งเวลาลุกหรือขยับเปลี่ยนท่าทุก 20-30 นาที ปรับเก้าอี้ให้เท้าวางเต็มพื้น สะโพกอยู่ระดับเดียวกับเข่าหรือสูงกว่าเล็กน้อย มีที่รองหลังส่วนเอว และยกจอให้ขอบบนอยู่ประมาณระดับสายตาเพื่อไม่ให้ค่อม ถ้าปรับแล้วยังปวดต่อเนื่องเกินหนึ่งเดือน แปลว่ามีอะไรมากกว่าท่าทาง ควรได้รับการตรวจว่าเป็นกล้ามเนื้อ ข้อต่อ หรือความเสื่อมของกระดูกสันหลัง
ปวดหลังตอนตื่นนอนที่ค่อย ๆ คลายไปภายใน 10-20 นาทีหลังลุกเดิน มักเกี่ยวกับที่นอน หมอน และท่านอนเป็นหลัก แต่ถ้าหลังแข็งตอนเช้านานเกิน 30 นาทีทุกวัน เป็นต่อเนื่องหลายเดือน โดยเฉพาะในคนอายุน้อยกว่า 40 ปี และอาการดีขึ้นเวลาขยับแต่แย่ลงเวลาพัก กลุ่มนี้ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม เพราะเข้าได้กับกลุ่มข้ออักเสบของกระดูกสันหลัง ซึ่งดูแลคนละแนวทางกับปวดหลังจากการใช้งาน
ไม่ใช่ทุกคน ในผู้ที่ปวดหลังใหม่ ๆ โดยไม่มีสัญญาณอันตราย แนวทางสากลไม่แนะนำให้ถ่ายภาพภายใน 6 สัปดาห์แรก เพราะมักไม่เปลี่ยนแผนการดูแล และภาพความเสื่อมที่เห็นก็พบได้ทั่วไปตามอายุ มีการศึกษาในคนที่ไม่มีอาการปวดหลังเลย พบภาพหมอนรองกระดูกเสื่อมมากกว่า 80% ในกลุ่มอายุ 50 ปีขึ้นไป การเห็นคำว่าเสื่อมในผลตรวจจึงไม่ได้แปลว่านั่นคือต้นเหตุของอาการ แพทย์จะพิจารณาส่งตรวจภาพเมื่อมีสัญญาณอันตราย เมื่อมีอาการทางระบบประสาท เมื่อสงสัยกระดูกหักยุบหรือการติดเชื้อ หรือเมื่ออาการไม่ดีขึ้นตามที่ควรหลังดูแลไปแล้วระยะหนึ่ง
ต้องไปโรงพยาบาลทันทีถ้ามีอาการกลุ่มเส้นประสาทหางม้าถูกกดทับ ได้แก่ ควบคุมการขับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ ปัสสาวะไม่ออกหรือรู้สึกไม่รู้ตัวว่าปัสสาวะเล็ด ชาบริเวณรอบก้น ฝีเย็บ และอวัยวะเพศ หรือขาอ่อนแรงทั้งสองข้างอย่างรวดเร็ว รวมถึงกรณีปวดหลังหลังอุบัติเหตุรุนแรง ปวดหลังร่วมกับไข้สูงและหนาวสั่น หรือปวดหลังร่วมกับน้ำหนักลดผิดปกติ อาการเหล่านี้รอนัดคลินิกไม่ได้
ทักมาเล่าอาการทาง LINE ก่อนได้ โดยบอกว่าปวดตรงไหน เป็นมานานเท่าไร ทำท่าไหนแล้วแย่ลง มีอาการชาหรืออ่อนแรงหรือไม่ ทีมงานจะช่วยประเมินเบื้องต้น แจ้งค่าใช้จ่ายโดยประมาณ และนัดเวลาให้ก่อนเดินทางมาที่คลินิกบนถนนหลังพระ ใกล้องค์พระปฐมเจดีย์ จอดรถได้ที่ตลาดโอเดียน หากมีฟิล์มเอกซเรย์หรือผลตรวจเดิม ให้ถ่ายรูปส่งมาก่อนได้
ทักมาบอกว่าปวดตรงไหนของหลัง เป็นมานานแค่ไหน ท่าไหนแย่ลง ท่าไหนดีขึ้น ทีมงานช่วยประเมินเบื้องต้นและแจ้งค่าใช้จ่ายโดยประมาณให้ก่อนเดินทางมา สอบถามไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่มีการผูกมัด
สแกน QR ด้วยแอป LINE ในมือถือ หรือเพิ่มเพื่อนด้วย LINE ID ด้านล่าง แล้ววางข้อความที่เตรียมไว้ให้ ส่งได้ทันทีโดยไม่ต้องพิมพ์เอง
