ปวดเข่าเรื้อรัง นครปฐมปวดมานานแต่ยังไม่มีใครบอกว่าคุณเป็นอะไรกันแน่

โดยทั่วไปถือว่าอาการปวดเข่าที่เป็นต่อเนื่องหรือเป็น ๆ หาย ๆ นานเกินสามเดือนคืออาการเรื้อรัง แต่ในทางปฏิบัติไม่ต้องรอให้ครบสามเดือน ถ้าปวดเกินสองถึงสามสัปดาห์ทั้งที่พักและใช้ยาแก้ปวดแล้วยังไม่ดีขึ้น หรือกลับมาปวดซ้ำที่เดิมทุกครั้งที่ใช้งานเข่า นั่นแปลว่ามีต้นเหตุเชิงโครงสร้างที่ยังไม่ถูกแก้ ควรได้รับการตรวจหาสาเหตุมากกว่าการรักษาตามอาการไปเรื่อย ๆ

ไม่ใช่ทุกคน ข้อเข่าเสื่อมเป็นเพียงหนึ่งในหลายสาเหตุ อาการปวดเข่าเรื้อรังยังเกิดได้จาก เอ็นรอบเข่าอักเสบ ภาวะสะบ้าผิดแนวหรือสะบ้าเคลื่อน หมอนรองกระดูกเข่าฉีก โรคเก๊าท์และข้ออักเสบจากผลึกเกลือ ถุงน้ำรอบเข่าอักเสบหรือถุงน้ำข้อพับเข่า และบางรายเป็นอาการปวดร้าวมาจากสะโพกหรือหลังส่วนล่าง แต่ละสาเหตุใช้แนวทางดูแลคนละแบบ การเดาเองแล้วซื้อยาทาใช้จึงมักไม่ได้ผลถาวร

ปวดเข่าด้านในเป็นตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุด กลุ่มที่พบได้บ่อยคือเอ็นข้างเข่าด้านในอักเสบ หมอนรองกระดูกเข่าด้านในเสียหาย และข้อเข่าเสื่อมที่ผิวข้อด้านในสึกก่อนด้านนอก ซึ่งพบมากในคนที่ขาเริ่มโก่ง ถ้าปวดด้านในข้างเดียวและกดเจ็บเป็นจุดชัดเจน มักชี้ไปที่เอ็นหรือหมอนรองกระดูกมากกว่าความเสื่อมทั้งข้อ แต่ต้องตรวจร่างกายจึงจะแยกได้จริง

แตกต่างกันในแต่ละคนและขึ้นกับว่าอักเสบมากแค่ไหน กรณีที่อักเสบไม่มากและหยุดกิจกรรมที่กระตุ้นได้จริง ส่วนใหญ่อาการทุเลาลงในราวสองถึงหกสัปดาห์ แต่ถ้ายังใช้งานเข่าเท่าเดิม เช่น ขึ้นลงบันไดทั้งวัน นั่งยองทำงาน หรือวิ่งต่อ ก็อาจลากยาวเป็นเดือนและกลายเป็นเรื้อรังได้ ถ้าเกินหกสัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้นควรมาตรวจ เพราะอาจไม่ใช่แค่เอ็นอักเสบอย่างเดียว

เสียงลั่นในเข่าที่ไม่มีอาการปวด ไม่บวม และไม่ติดขัด ส่วนใหญ่ไม่อันตรายและพบได้ในคนทั่วไป สิ่งที่ต้องสนใจคือเสียงที่มาพร้อมอาการปวด บวม รู้สึกสะดุด หรือเข่าทรุด เพราะกลุ่มนั้นอาจสัมพันธ์กับผิวข้อที่ไม่เรียบ สะบ้าเคลื่อนไถลผิดแนว หรือหมอนรองกระดูกเข่าที่มีรอยฉีก จึงควรได้รับการตรวจ

สาเหตุที่พบบ่อยคือถุงน้ำข้อพับเข่าที่โป่งออกมาด้านหลัง ซึ่งมักเป็นผลตามมาจากการอักเสบภายในข้อหรือหมอนรองกระดูกเข่าที่เสียหาย รองลงมาคือเอ็นและกล้ามเนื้อด้านหลังเข่าอักเสบ หรือกล้ามเนื้อน่องส่วนบนตึงรั้ง ถ้ามีก้อนตุงชัดเจน ปวดมาก น่องบวมข้างเดียว หรือขาเย็นซีด ควรไปตรวจโดยเร็วเพื่อแยกภาวะที่เกี่ยวกับหลอดเลือด

ต้องไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อเข่าบวมแดงร้อนร่วมกับมีไข้หรือหนาวสั่น ลงน้ำหนักไม่ได้เลยหลังอุบัติเหตุ เข่าผิดรูปหรือมีเสียงดังลั่นตอนบาดเจ็บแล้วบวมทันทีภายในไม่กี่ชั่วโมง เข่าล็อกค้างเหยียดหรืองอไม่ได้เลย หรือมีอาการชาและอ่อนแรงของขา รวมถึงน่องบวมข้างเดียวร่วมกับปวดตึง เพราะกลุ่มนี้เป็นภาวะที่รอไม่ได้

ยาทาและยาแก้ปวดช่วยลดอาการได้ แต่ไม่ได้บอกว่าต้นเหตุคืออะไร ควรมาตรวจเมื่อใช้มาต่อเนื่องเกินสองถึงสามสัปดาห์แล้วยังปวดเท่าเดิม ต้องเพิ่มขนาดยาหรือกินถี่ขึ้นเรื่อย ๆ ปวดกลับมาทันทีที่หยุดยา หรือเริ่มมีอาการใหม่เข้ามา เช่น บวม ทรุด หรือสะดุดล็อก อย่าหยุดยาที่แพทย์สั่งเองโดยไม่ปรึกษา แต่ให้ถือว่าอาการที่ต้องพึ่งยาตลอดเวลา คือสัญญาณว่าถึงเวลามาตรวจหาสาเหตุจริง ๆ